Evet, ÇAPRAZARA (XLOOKUP) öğrenmeye değer. Özellikle Microsoft 365 ve yeni Excel sürümlerinde, çoğu durumda DÜŞEYARA'nın daha esnek ve daha güvenli karşılığı gibi düşünebilirsiniz.
Örneğin şöyle bir tablonuz olsun:
A – Ürün Kodu B – Ürün Adı C – Fiyat
1001 Kalem 15
1002 Defter 40
1003 Dosya 25
E2 hücresine 1002 yazdınız ve bunun fiyatını getirmek istiyorsunuz.
DÜŞEYARA ile:
=DÜŞEYARA(E2;A2:C4;3;YANLIŞ)
ÇAPRAZARA ile:
=ÇAPRAZARA(E2;A2:A4;C2:C4)
ÇAPRAZARA'nın mantığı çok daha okunaklıdır:
E2'yi → A2:A4 içinde ara → bulduğun satırdaki C2:C4 değerini getir.
Sonuç 40 olur.
Neden DÜŞEYARA'dan avantajlı?
En önemli farklardan biri sola doğru da arama yapabilmesidir. Mesela ürün adını yazıp ürün kodunu getirmek istiyorsunuz:
=ÇAPRAZARA(E2;B2:B4;A2:A4)
DÜŞEYARA bunu doğrudan yapamaz çünkü aranan sütunun, sonuç sütununun solunda olmasını ister.
Bir başka güzel tarafı, sütun numarası saymanıza gerek olmaması. DÜŞEYARA'daki 3 gibi sütun numaraları tabloya yeni sütun eklediğinizde sorun çıkarabilir. ÇAPRAZARA'da doğrudan hangi sütundan sonuç istediğinizi söylersiniz.
Bulunamayan değer için de ayrıca EĞERHATA yazmak zorunda değilsiniz:
=ÇAPRAZARA(E2;A2:A100;C2:C100;"Kayıt bulunamadı")
Ayrıca ÇAPRAZARA varsayılan olarak tam eşleşme arar. DÜŞEYARA'da alıştığımız YANLIŞ yazma zorunluluğu yoktur.
Kısacası: Yeni Excel kullanıyorsanız DÜŞEYARA'yı bırakmanız şart değil, ancak yeni oluşturacağınız dosyalarda ÇAPRAZARA'yı tercih etmenizi öneririm. Özellikle sizin gibi Excel'de çok sayıda şablon ve formülle çalışan biri için formüller daha anlaşılır ve sonradan değiştirmesi daha kolay olur.